Ὁ ἁλιγενὴς αἰγαιοπελαγίτης Ἥλιος

Ilion---metopa

Relief showing Helios, sun god in the Greco-Roman mythology. From the North-West pediment of the temple of Athena in Ilion (Troy). Between the first quarter of the 3rd century BC and 390 BC. Marble, 85,8 x 86,3 cm. Found during the excavations lead by Heinrich Schliemann in 1872, now in the Pergamon-Museum in Berlin, Germany. wikipedia.org

«Ἠέλιος δ᾿ ἀνόρουσε, λιπὼν περικαλλέα λίμνην,
οὐρανὸν ἐς πολύχαλκον, ἵν᾿ ἀθανάτοισι φαείνοι
καὶ θνητοῖσι βροτοῖσιν ἐπὶ ζείδωρον ἄρουραν» …

ΟΜΗΡΟΥ ΟΔΥΣΣΕΙΑ -γ- , στ. 3-5

Μτφρ «Τὴν ὄμορφη τὴ λίμνη ἀφήνοντας, στὰ ὁλόχαλκα τὰ οὐράνια
πρόβαλε ὁ γήλιος, στοὺς ἀθάνατους τὸ φῶς του νὰ χαρίσῃ
καὶ στοὺς θνητούς, στὰ πολυκάρπιστα τῆς γῆς χωράφια ἀπάνω»…

Του Χρ. Γ. Ντουμα*

    Σε όλα τα λεξικά της ελληνικής γλώσσας το ουσιαστικό άλιος αναγνωρίζεται ως ο δωρικός τύπος του ήλιος, άποψη που είχε διατυπωθεί ήδη από την αρχαιότητα. Στον Κρατύλο του Πλάτωνος, για παράδειγμα, ο Σωκράτης φέρεται να λέει ότι τον ήλιο «άλιον καλούσιν οι Δωριείς»**, ενώ η φράση με την οποία Πίνδαρος κάνει επίκληση στη μητέρα του ηλίου είναι «Αλίου μάτερ». Νεώτεροι γλωσσολόγοι αποδεχόμενοι την αρχαία αυτή εξήγηση εφάρμοσαν, και σ’ αυτήν την περίπτωση, την τακτική που ακολουθούν κάθε φορά που η ετυμολογία μιας λέξης τους είναι άγνωστη ή αβέβαιη.

    Θεωρώντας εκ των προτέρων τη λέξη ήλιος ως «ινδοευρωπαϊκής» προελεύσεως πρότειναν την υποθετική ρίζα «sawel», στην οποία προσθέτοντας καταλήξεις, όπως -iyo, -iya, κατασκεύασαν τη λέξη *sawelios που, καθώς μαρτυρεί ο αστερίσκος που την συνοδεύει, ουδέποτε απαντά σε ελληνικά κείμενα. Ωστόσο, από αυτή την ανύπαρκτη λέξη επινόησαν τις λέξεις σαFέλιος και αFέλιος, για να οικονομήσουν τις υπαρκτές λέξεις αέλιος, ή έλιος και ήλιος των αρχαίων κειμένων.

Ανάγνωση του υπολοίπου άρθρου

Advertisements

Στὰ ἴχνη μίας κοινῆς μητρικῆς παγκόσμιας γλῶσσας…

Τρόμος! Ἄντε πάλι ἀπὸ τὴν ἀρχή!

Γιὰ τὴν Ἰνδοευρωπαϊκὴν κουβέντα… Δὲν τοὺς ἔκατσε…

Λέτε νὰ ἀποφάσισαν νὰ ποῦν τὴν ἀλήθεια;

Μοῦ ἀρέσει αὐτὴ ἡ πρόταση!!! : «Ο καθένας στην Ευρασία μπορεί να αναζητήσει τη γλωσσική γενεαλογία του σε μια ομάδα ή ομάδες ανθρώπων που ζούσαν πριν από περίπου 15.000 χρόνια, πιθανώς στη νότια Ευρώπη, καθώς υποχωρούσαν οι πάγοι»… Χλόη

Οι ευρασιατικές γλώσσες, από την Ιβηρική έως τη Σιβηρία και την Αλάσκα, αποτελούν μια μεγάλη γλωσσική «σούπερ- οικογένεια», η ρίζα της οποίας είναι μια κοινή μητρική γλώσσα, που μιλιόταν από τους κυνηγούς- συλλέκτες, κατά πάσα πιθανότητα στη νότια Ευρώπη και τον Καύκασο, πριν από περίπου 15.000 χρόνια, δηλαδή, καθώς έφθανε στο τέλος της η τελευταία εποχή των πάγων.

Ανάγνωση του υπολοίπου άρθρου